حمایت از حقوق مردم فلسطین، به چه بهایی؟

تحلیل محتوای بیانیه مجمع عمومی سازمان ملل در باره فلسطین

نوشته : حسین بیات

تحلیل محتوای «بیانیه نیویورک درباره حل مسالمت‎آمیز مسئله فلسطین و اجرای راه‌حل دو دولت » که در روز جمعه 21 شهریور 1404 با اکثریت قاطع نمایندگان 142 کشور جهان در سازمان ملل به تصویب رسید. سئوالی که در افکار عمومی مطرح شد این بود که چرا ایران و چهار کشور اسلامی حامی فلسطین از شرکت در رای‌گیری مجمع عمومی سازمان ملل خودداری کردند؟ شاید به توان دلایل زیر را برای آن برشمارد :

1. این بیانیه نه تنها به درستی به ریشه‎‌های بحران در منطقه غرب آسیا نمی‌پردازد، بلکه راه‌حل قابل اجرا و واقع‌بینانه‎ای برای پایان دادن به این درگیری ارائه نمی‎دهد. زیرا اگر همین امروز تصمیم گرته شود دولت فلسطین تشکیل شود در عمل سرزمین هایی که از نظر سازمان ملل فلسطین محسوب می شوند امروز تحت اشغال اسرائیل است و از همه بدتر شهرکهای صهیونیست نشین در عمل پیوستگی سرزمینی بین مناطق مختلف کرانه باختری را از بین برده است

2. بیانیه مصوب مجمع عمومی سازمان ملل، واقعیت حضور صهیونیستها در اراضی فلسطینی و اشغال مداوم آنان را که بخشی از یک پروژه استعماری بزرگتر در منطقه غرب آسیا است نادیده می‌گیرد .این پروژه استعماری یکی از ریشه‌های اصلی بحران در منطقه است.

ادامه نوشته

جاده چین به اروپا از آذربایجان می‌گذرد

نوشته: سید فضل حیدر، تحلیلگر مستقر در کراچی در ویکی‌استرات است. او یک ستون‌نویس آزاد و نویسنده چندین کتاب است. او مقالات و تحلیل‌هایی را برای طیف وسیعی از نشریات ارائه کرده است. او یکی از نویسندگان دائمی نشریه اوراسیا دیلی مانیتور بنیاد جیمزتاون است. ایمیل: [e-mail]

در جریان سفر الهام علی‌اف، رئیس جمهور آذربایجان به چین در آوریل ۲۰۲۵، او و شی جین‌پینگ، رئیس جمهور چین، ایجاد یک همکاری استراتژیک جامع بین چین و آذربایجان را اعلام کردند. برای چین، آذربایجان شریکی با اهمیت ژئواستراتژیک قابل توجه است که قادر به ایفای نقش به عنوان یک مرکز حمل و نقل پایدار است که چین، آسیای مرکزی و اروپا را به هم متصل می‌کند. آذربایجان به چین دسترسی به تنها مسیر زمینی به اروپا را که روسیه را دور می‌زند، می‌دهد. علاوه بر این، مسیر چین به قفقاز جنوبی لزوماً از آذربایجان می‌گذرد و باکو را به عنوان یک بازیگر محوری در استراتژی اقتصادی اوراسیای چین قرار می‌دهد. برعکس، سرمایه‌گذاری‌های چین این پتانسیل را دارد که اقتصاد غیرنفتی آذربایجان را در مسیر تنوع قرار دهد. بنابراین، یک همکاری استراتژیک با باکو می‌تواند نفوذ پکن را در قفقاز جنوبی گسترش دهد.

ادامه نوشته

داستان مهندسی که برای هر بازدی ده هزار دلار دستمزد می گرفت

احتمالاً همه شما داستان قدیمی مهندسی را شنیده‌اید که برای تعمیر یک دستگاه ۱۰۰۰۰ دلار آمریکا می‌گرفت. ۱ دلار برای کوبیدن با چکش و ۹۹۹۹ دلار برای دانستن اینکه کجا باید کوبید.

خب، این فقط یک داستان تخیلی نبود.

آن مهندس واقعاً وجود داشت. نام او چارلز پروتئوس استاینمتز بود، او از سال ۱۸۶۵ تا ۱۹۲۳ زندگی می‌کرد و یک نابغه مهندسی برق بود.

روزی هنری فورد در کارخانه عظیم خود "ریور روژ" با مشکل جدی روبرو شد. ژنراتور بزرگ از کار افتاد و هیچ یک از مهندسان ارشد فورد نتوانستند بفهمند مشکل چیست.

به همین دلیل فورد با استاینمتز تماس گرفت.

وقتی رسید، استاینمتز سه چیز خواست: یک دفترچه یادداشت، یک خودکار و یک تخت تاشو. او دو روز و دو شب را در کارخانه گذراند، به صدای دستگاه گوش داد، محاسبات را نوشت، با دقت تماشا کرد، با نگاهی متفکرانه. در نهایت، او یک نردبان، یک متر نواری و یک تکه گچ درخواست کرد. او به بالای ژنراتور رفت، نقطه دقیق را اندازه گرفت و با حرف "X" علامت گذاری کرد.

سپس به مهندسان گفت:

"این صفحه را بردارید، سیم پیچ را از این نقطه دقیقاً علامت گذاری شده باز کنید و 16 حلقه سیم را بردارید."

آنها همانطور که او گفت عمل کردند و گویی با جادو، ژنراتور دوباره شروع به کار کرد. چند روز بعد، فورد صورتحسابی به مبلغ 10،000 دلار آمریکا دریافت کرد.

فورد که از مبلغ شگفت زده شده بود، درخواست جزئیات هزینه‌ها را کرد.

استاینمتز پاسخ داد:

1. علامت گچی: 1 دلار.

2. دانستن اینکه آن را کجا قرار دهد: 9،999 دلار.

فورد صورتحساب را بدون هیچ شکایتی و بدون هیچ سوالی پرداخت کرد.

چارلز استاینمتز تنها 120 سانتی متر قد، با پشتی خمیده و لنگ، از نظر جسمی بدشکل، اما با ذهنی فراتر از غول‌ها بود. او دوست صمیمی انیشتین، تسلا و ادیسون و از پیشگامان واقعی مهندسی برق مدرن بود.

بیانیه مهم ایران و روسیه و چین در پاسخ به اقدام تروئیکای اروپا درباره راه اندازی مکانیزم ماشه

جمهوری خلق چین

جمهوری اسلامی ایران

فدراسیون روسیه

نیویورک، ۲۸ آگوست ۲۰۲۵

جناب آقای آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد

جناب آقای الوی آلفارو د آلبا

رئیس شورای امنیت

سازمان ملل متحد

جناب آقای دبیرکل، جناب آقای رئیس جمهور، ما، وزرای امور خارجه جمهوری خلق چین، جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه، تأکید می‌کنیم که برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، که توسط قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید شده است، دستاورد بی‌نظیر دیپلماسی چندجانبه و الگویی برای حل اختلافات از طریق گفتگو و تعامل است و اجرای کامل آن می‌تواند به طور مثبت به صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی کمک کند.

ما بیانیه مشترک نشست پکن بین چین، ایران و روسیه (۱۴ مارس ۲۰۲۵) را یادآوری می‌کنیم که در آن مجدداً تأکید شده است که لغو همه تحریم‌های یکجانبه غیرقانونی ضروری است، تعامل و گفتگوی سیاسی و دیپلماتیک مبتنی بر اصل احترام متقابل تنها گزینه عملی و قابل اجرا است و طرف‌های ذیربط باید متعهد به پرداختن به ریشه وضعیت فعلی و کنار گذاشتن تحریم، فشار یا تهدید به زور باشند.

ما مفتخریم که توجه شما را به موضوع فوری مربوط به اختلال در اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد (۲۰۱۵) که برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را تأیید کرد، جلب کنیم. به طور خاص، ما به ادعاهای وزرای امور خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا (E3) در نامه خود به تاریخ ۲۸ آگوست ۲۰۲۵ مبنی بر استناد ادعایی به بند ۱۱ اجرایی و مکانیسم به اصطلاح "اسنپ بک" که توسط قطعنامه فوق الذکر برای کشورهای عضو شرکت کننده کوشا ارائه شده است، اشاره می‌کنیم.

ادامه نوشته

متن نامه وزیران خارجه آلمان و انگلیس و فرانسه به شورای امنیت برای فعال شدن مکانیزم ماشه

H.E. آقای الوی آلفارو د آلبا

رئیس شورای امنیت سازمان ملل متحد

وزارت خارجه فدرال دفتر امور خارجه، مشترک المنافع و توسعه

کپی به H.E. خانم کاجا کالاس نماینده عالی و معاون رئیس اتحادیه اروپا به عنوان هماهنگ‌کننده برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)

۲۸ آگوست ۲۰۲۵

جنابعالی،

مطابق با بند ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد (۲۰۱۵)، و هر یک به صورت جداگانه در ظرفیت ملی خود به عنوان کشورهای شرکت‌کننده در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، فرانسه، آلمان و بریتانیا ("E3") مایلند به شورای امنیت اطلاع دهند که بر اساس شواهد واقعی روشن، E3 معتقد است که ایران به طور قابل توجهی تعهدات خود را ذیل برجام اجرا نمی‌کند و بدینوسیله فرآیندی را که به عنوان مکانیسم "بازگشت سریع" شناخته می‌شود، به کار می‌گیرند.

ادامه نوشته

تحلیل انتقادی کتاب «سفرنامه» اثر منوچهر دانش پژوه

کتاب «سفرنامه» اثر منوچهر دانشپژوه (۱۳۰۷-۱۳۹۵)، ایرانشناس و نسخهپژوه برجسته، یک اثر مرجع و پژوهشی است که به بررسی انتقادی سفرنامه های اروپاییان درباره ایران میپردازد. رویکرد انتقادی به این کتاب باید هم محتوای آن را در نظر بگیرد و هم روششناسی و جایگاه آن را در مطالعات ایرانشناسی.

۱. رویکرد و روش شناسی کتاب (نقاط قوت)

الف. ارزش به عنوان یک اثر مرجع و پایه:

دسترسی آسان و گزیده خوانی: دانش پژوه با مطالعه صدها سفرنامه اروپایی (عمدتاً از دوره صفویه به بعد)، خلاصه ها و گزیدههای مفیدی از آنها را در یک مجلد گردآوری کرده است. این کار، دسترسی اولیه و سریع به محتوای این سفرنامه های پراکنده و غالباً کمیاب را برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقمندان فراهم می کند.

سازماندهی موضوعی: کتاب تنها به ارائه خلاصه ها بسنده نکرده، بلکه آنها را بر اساس موضوعات دستهبندی کرده است (مانند: توصیف شهرها، آداب و رسوم، حکومت، اقتصاد، etc.). این رویکرد به خواننده کمک میکند تا برای یافتن نظر سیاحان درباره یک موضوع خاص، به راحتی به فصل مربوطه مراجعه کند.

ذکر دقیق منابع: دانشپژوه به عنوان یک محقق دقیق، منابع را به درستی ذکر کرده که امکان رجوع به اصل سفرنامه ها را برای مطالعه را فراهم میسازد.

ادامه نوشته

جنگ دوازده روزه از منظر روانشناسی سیاسی

نوشته : دکتر عباس ملکی

ماهنامه روانشناسی کاربردی سپیده دانایی شماره 184 مرداد 1404

چگونگــی برخــورد بــا تحــولات سیاســی اعــم از سیاســت داخلــی و خارجــی و همچنیــن روابـط بین‌الملــل نیاز بــه آشنایی بــا نظریه هــای جدیــد در رشته‏ هایی ماننــد علــوم سیاســی، علــوم تصمیم‌گیــری، روابــط بین‌الملــل، و روانشناســی سیاســی دارد. نظریه هـای رفتـاری در مورد توجیه و تحلیــل چگونگــی تصمیم‌گیــری رهبــران و مســئولان تصمیم‌گیــری در ســطوح سیاســی کشــورها تاکنـون نتایـج درخشـانی بـه همـراه داشـته اسـت. مثـلا، تجزیه وتحلیل وضعیـت روانـی و روحیـات صـدام حســین می‌توانــد تــا انــدازه‌ای چرایـی شـروع جنـگ ایـران و عـراق را بـرای مـا مشـخص کنـد. از منظـر روانشناســی سیاســی، می‌توانیــم تحلیــل کنیــم کــه بســیاری از رویدادهــای سیاســی چــرا رخ دادنــد. مثـلا، چــرا هیتلــر، به‌رغــم معاهــدۀ برســت ـ لیتوفســک، بــه اتحــاد شــوروی حملــه کــرد، چــرا اتحــاد شــوروی در مســئلۀ خلیــج خوکهــا، از مواضــع خــود عقب‌نشــینی کــرد، چــرا ولادیمیــر پوتیـن بـه اوکرایـن لشکرکشـی کـرد، و چـرا اسـرائیل در زمانـی کـه ایـران و ایـالات متحـدۀ آمریـکا در آسـتانۀ ششــمین دور مذاکــرات بــرای حــل مشــکات فیمابیــن بودنــد بــه ایــران حملــه کــرد.

ادامه نوشته

معضل استراتژیک تحریم‌های ثانویه در آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی

نوشته شارلوت کراوس: محقق شورای سیاست خارجی آمریکا، عضو اندیشکده مستقر در واشنگتن و دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل و زبان فارسی در دانشگاه سنت اندروز است.

منبع: موسسه آسیای مرکزی-قفقاز ۱۸ آگوست ۲۰۲۵

https://substack.com/home/post/p-171057014

اعمال تعرفه ۲۵ درصدی اخیر ترامپ بر هند به دلیل واردات نفت روسیه، نشان دهنده گسترش احتمالی تحریم‌های ثانویه به سایر مشتریان انرژی روسیه است. این تغییر سیاست، تهدیدی برای گسترش اقدامات تنبیهی به کشورهای پس از فروپاشی شوروی در آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی است که همچنان به شدت به زیرساخت‌های انرژی روسیه وابسته هستند. در حالی که هدف از این اقدامات محدود کردن درآمدهای جنگی روسیه است، چنین اقداماتی می‌تواند به طور متناقضی این مناطق مهم استراتژیک را به مدار مسکو نزدیک‌تر کند و سال‌ها تعامل ایالات متحده و اتحادیه اروپا در منطقه را تضعیف کند.

پیشینه:

ترامپ در اظهارات خود از کشورهایی که نفت وارد می‌کنند انتقاد کرده و آنها را به تأمین مالی «ماشین جنگی روسیه» متهم کرده است. ایالات متحده با متوقف کردن درآمدهای روسیه از اقتصاد جنگی عمدتاً مبتنی بر نفت، به دنبال خنثی کردن پیشرفت‌های روسیه در اوکراین و مجازات پوتین است. با این حال، اعمال تعرفه‌های بالا بر کشورهایی که برای تأمین انرژی خود به روسیه وابسته هستند، به ویژه کشورهای پساشوروی در آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی، می‌تواند پیامدهای بسیار بدتری برای آرمان‌های ایالات متحده و اتحادیه اروپا در منطقه داشته باشد و جمهوری‌های شوروی سابق را بار دیگر به روسیه نزدیک‌تر کند.

ادامه نوشته

لایه‌های همکاری: نهادینه شدن تدریجی همکاری در آسیای مرکزی

نوشته‌ی سوانت ای. کورنل

موسسه آسیای مرکزی-قفقاز ۱۱ آگوست ۲۰۲۵

https://centralasiacaucasusinstitute.substack.com/p/layers-of-cooperation-the-gradual

توسعه روحیه همکاری منطقه‌ای، تحول سیاسی اصلی در منطقه آسیای مرکزی بزرگ در سال‌های اخیر بوده است. این فرآیند در حال شتاب گرفتن است و در سطوح مختلف در حال انجام است. از جمله ابتکارات در حال انجام، تعمیق همکاری بین پنج کشور آسیای مرکزی است، جایی که جلسات مشورتی سران کشورها نهادینه شده و به همکاری در سطح وزرا و پارلمانی گسترش می‌یابد

ابد و توسط استراتژی‌های همکاری اتخاذ شده توسط رهبران منطقه‌ای اداره می‌شود. فراتر از این، ساختارهای همکاری فشرده‌تری بین قزاقستان و ازبکستان، کشورهای پیشرو منطقه، ایجاد شده است. علاوه بر این، مکانیسم‌های سه‌جانبه، از جمله مکانیسمی با محوریت دره فرغانه شامل قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان، و همچنین یک سه‌جانبه ترانس خزر شامل آذربایجان، قزاقستان و ازبکستان، پدیدار شده‌اند. در مجموع، این مکانیسم‌های همکاری در سطوح مختلف و با مشارکت شرکای مختلف، نشان دهنده یک روحیه همکاری به سرعت در حال تکامل در سراسر منطقه است که توسط یک هویت مشترک در حال ظهور تقویت می‌شود.

ادامه نوشته

نقدی بر تحلیل آقای موسویان درباره تحولات سوریه

در یادداشت کوتاهی که آقای حسین موسویان در ۲۶ تیرماه ۱۴۰۴ در شبکه X منتشر کرد، تحلیلی از وضعیت سوریه پس از سقوط دولت بشار اسد ارائه شده است. این تحلیل بر دو فرض محوری استوار است:

۱. سقوط دولت اسد نتیجه توطئه مشترک اسرائیل، آمریکا، ترکیه و برخی کشورهای عربی است.

۲. این توطئه بخشی از نقشه بزرگتر برای تشکیل «اسرائیل بزرگ» در منطقه است.

با وجود سابقه دیپلماتیک و دانشگاهی نویسنده، به نظر می‌رسد این یادداشت بیش از آنکه تحلیل واقع‌گرایانه باشد، روایت‌سازی رسانه‌ای با اهداف سیاسی است که گزاره‌های مورد نظر جمهوری اسلامی ایران را بازتولید می‌کند.

ادامه نوشته