جنگ دوازده روزه از منظر روانشناسی سیاسی

نوشته : دکتر عباس ملکی

ماهنامه روانشناسی کاربردی سپیده دانایی شماره 184 مرداد 1404

چگونگــی برخــورد بــا تحــولات سیاســی اعــم از سیاســت داخلــی و خارجــی و همچنیــن روابـط بین‌الملــل نیاز بــه آشنایی بــا نظریه هــای جدیــد در رشته‏ هایی ماننــد علــوم سیاســی، علــوم تصمیم‌گیــری، روابــط بین‌الملــل، و روانشناســی سیاســی دارد. نظریه هـای رفتـاری در مورد توجیه و تحلیــل چگونگــی تصمیم‌گیــری رهبــران و مســئولان تصمیم‌گیــری در ســطوح سیاســی کشــورها تاکنـون نتایـج درخشـانی بـه همـراه داشـته اسـت. مثـلا، تجزیه وتحلیل وضعیـت روانـی و روحیـات صـدام حســین می‌توانــد تــا انــدازه‌ای چرایـی شـروع جنـگ ایـران و عـراق را بـرای مـا مشـخص کنـد. از منظـر روانشناســی سیاســی، می‌توانیــم تحلیــل کنیــم کــه بســیاری از رویدادهــای سیاســی چــرا رخ دادنــد. مثـلا، چــرا هیتلــر، به‌رغــم معاهــدۀ برســت ـ لیتوفســک، بــه اتحــاد شــوروی حملــه کــرد، چــرا اتحــاد شــوروی در مســئلۀ خلیــج خوکهــا، از مواضــع خــود عقب‌نشــینی کــرد، چــرا ولادیمیــر پوتیـن بـه اوکرایـن لشکرکشـی کـرد، و چـرا اسـرائیل در زمانـی کـه ایـران و ایـالات متحـدۀ آمریـکا در آسـتانۀ ششــمین دور مذاکــرات بــرای حــل مشــکات فیمابیــن بودنــد بــه ایــران حملــه کــرد.

ادامه نوشته

معضل استراتژیک تحریم‌های ثانویه در آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی

نوشته شارلوت کراوس: محقق شورای سیاست خارجی آمریکا، عضو اندیشکده مستقر در واشنگتن و دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل و زبان فارسی در دانشگاه سنت اندروز است.

منبع: موسسه آسیای مرکزی-قفقاز ۱۸ آگوست ۲۰۲۵

https://substack.com/home/post/p-171057014

اعمال تعرفه ۲۵ درصدی اخیر ترامپ بر هند به دلیل واردات نفت روسیه، نشان دهنده گسترش احتمالی تحریم‌های ثانویه به سایر مشتریان انرژی روسیه است. این تغییر سیاست، تهدیدی برای گسترش اقدامات تنبیهی به کشورهای پس از فروپاشی شوروی در آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی است که همچنان به شدت به زیرساخت‌های انرژی روسیه وابسته هستند. در حالی که هدف از این اقدامات محدود کردن درآمدهای جنگی روسیه است، چنین اقداماتی می‌تواند به طور متناقضی این مناطق مهم استراتژیک را به مدار مسکو نزدیک‌تر کند و سال‌ها تعامل ایالات متحده و اتحادیه اروپا در منطقه را تضعیف کند.

پیشینه:

ترامپ در اظهارات خود از کشورهایی که نفت وارد می‌کنند انتقاد کرده و آنها را به تأمین مالی «ماشین جنگی روسیه» متهم کرده است. ایالات متحده با متوقف کردن درآمدهای روسیه از اقتصاد جنگی عمدتاً مبتنی بر نفت، به دنبال خنثی کردن پیشرفت‌های روسیه در اوکراین و مجازات پوتین است. با این حال، اعمال تعرفه‌های بالا بر کشورهایی که برای تأمین انرژی خود به روسیه وابسته هستند، به ویژه کشورهای پساشوروی در آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی، می‌تواند پیامدهای بسیار بدتری برای آرمان‌های ایالات متحده و اتحادیه اروپا در منطقه داشته باشد و جمهوری‌های شوروی سابق را بار دیگر به روسیه نزدیک‌تر کند.

ادامه نوشته

لایه‌های همکاری: نهادینه شدن تدریجی همکاری در آسیای مرکزی

نوشته‌ی سوانت ای. کورنل

موسسه آسیای مرکزی-قفقاز ۱۱ آگوست ۲۰۲۵

https://centralasiacaucasusinstitute.substack.com/p/layers-of-cooperation-the-gradual

توسعه روحیه همکاری منطقه‌ای، تحول سیاسی اصلی در منطقه آسیای مرکزی بزرگ در سال‌های اخیر بوده است. این فرآیند در حال شتاب گرفتن است و در سطوح مختلف در حال انجام است. از جمله ابتکارات در حال انجام، تعمیق همکاری بین پنج کشور آسیای مرکزی است، جایی که جلسات مشورتی سران کشورها نهادینه شده و به همکاری در سطح وزرا و پارلمانی گسترش می‌یابد

ابد و توسط استراتژی‌های همکاری اتخاذ شده توسط رهبران منطقه‌ای اداره می‌شود. فراتر از این، ساختارهای همکاری فشرده‌تری بین قزاقستان و ازبکستان، کشورهای پیشرو منطقه، ایجاد شده است. علاوه بر این، مکانیسم‌های سه‌جانبه، از جمله مکانیسمی با محوریت دره فرغانه شامل قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان، و همچنین یک سه‌جانبه ترانس خزر شامل آذربایجان، قزاقستان و ازبکستان، پدیدار شده‌اند. در مجموع، این مکانیسم‌های همکاری در سطوح مختلف و با مشارکت شرکای مختلف، نشان دهنده یک روحیه همکاری به سرعت در حال تکامل در سراسر منطقه است که توسط یک هویت مشترک در حال ظهور تقویت می‌شود.

ادامه نوشته