بیانیه مهم ایران و روسیه و چین در پاسخ به اقدام تروئیکای اروپا درباره راه اندازی مکانیزم ماشه
جناب آقای الوی آلفارو د آلبا
رئیس شورای امنیت
سازمان ملل متحد
جناب آقای دبیرکل، جناب آقای رئیس جمهور، ما، وزرای امور خارجه جمهوری خلق چین، جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه، تأکید میکنیم که برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، که توسط قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید شده است، دستاورد بینظیر دیپلماسی چندجانبه و الگویی برای حل اختلافات از طریق گفتگو و تعامل است و اجرای کامل آن میتواند به طور مثبت به صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی کمک کند.
ما بیانیه مشترک نشست پکن بین چین، ایران و روسیه (۱۴ مارس ۲۰۲۵) را یادآوری میکنیم که در آن مجدداً تأکید شده است که لغو همه تحریمهای یکجانبه غیرقانونی ضروری است، تعامل و گفتگوی سیاسی و دیپلماتیک مبتنی بر اصل احترام متقابل تنها گزینه عملی و قابل اجرا است و طرفهای ذیربط باید متعهد به پرداختن به ریشه وضعیت فعلی و کنار گذاشتن تحریم، فشار یا تهدید به زور باشند.
ما مفتخریم که توجه شما را به موضوع فوری مربوط به اختلال در اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد (۲۰۱۵) که برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را تأیید کرد، جلب کنیم. به طور خاص، ما به ادعاهای وزرای امور خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا (E3) در نامه خود به تاریخ ۲۸ آگوست ۲۰۲۵ مبنی بر استناد ادعایی به بند ۱۱ اجرایی و مکانیسم به اصطلاح "اسنپ بک" که توسط قطعنامه فوق الذکر برای کشورهای عضو شرکت کننده کوشا ارائه شده است، اشاره میکنیم.
این اقدام وزرای امور خارجه سه کشور اروپایی آشکارا ناقض قطعنامه است و بنابراین، به طور پیشفرض از نظر قانونی و رویهای دارای نقص است. رویه سه کشور اروپایی از اختیارات و وظایف شورای امنیت سازمان ملل سوءاستفاده میکند و در عین حال اعضای آن و همچنین جامعه بینالمللی را در مورد علل ریشهای شکست در اجرای برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل گمراه میکند. در آغاز برجام، زمانی که مکانیسم «اسنپ بک» ایجاد شد، به سختی میشد پیشبینی کرد که ایالات متحده اولین کشوری باشد که تعهدات خود را نقض میکند. تصمیم ایالات متحده در ماه مه ۲۰۱۸ برای خروج یکجانبه از برجام و تضعیف قطعنامه
جمهوری خلق چین
جمهوری اسلامی ایران
فدراسیون روسیه
اساساً بر روشهای فعال کردن مکانیسم «اسنپ بک» تأثیر گذاشت که دیگر نمیتواند در رابطه با ایران بدون رسیدگی صحیح و حل و فصل عدم پایبندی قابل توجه ایالات متحده از قبل، مورد استفاده قرار گیرد. ما عمیقاً متاسفیم که آلمان، فرانسه و بریتانیا، و همچنین اتحادیه اروپا، نه تنها با تحریمهای غیرقانونی و تبعیضآمیز ایالات متحده علیه ایران موافقت کردند، بلکه اقدامات محدودکننده خود را نیز در نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل و برجام، علیرغم تعهداتشان در آن، از جمله در آستانه روز انتقالی در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، اعمال کردند. در این زمینه، یادآوری یک اصل کلیدی حقوق بینالملل که توسط دیوان بینالمللی دادگستری تأیید شده است، خالی از لطف نیست که «طرفی که تعهدات خود را انکار میکند یا انجام نمیدهد، نمیتواند به عنوان دارنده حقوقی که ادعا میکند از این رابطه به دست میآورد، شناخته شود».
در مقابل، اقدامات جبرانی ایران، از جمله تعلیق اجرای تعهدات برجام، صرفاً در پاسخ به خروج ایالات متحده و نقض تمام تعهداتش و پس از یک دوره طولانی پایبندی مداوم ایران و عدم اقدام سه کشور اروپایی/اتحادیه اروپا در اصلاح وضعیت، انجام شد. اقدامات متقابل انجام شده توسط ایران نمیتواند مبنایی برای فعال کردن مکانیسم «بازگشت سریع» باشد. غیرقابل قبول است که از این سازوکار برای پاداش دادن به خروج ایالات متحده و متعاقباً عدم پایبندی سه کشور اروپایی/اتحادیه اروپا به تعهداتشان، از جمله مواردی که در بیانیه پس از جلسه کمیسیون مشترک برجام در ۲۵ مه ۲۰۱۸ تصریح شده بود، سوءاستفاده شود.
قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد غیرقابل تجزیه است و برجام بخش جداییناپذیر آن است. به همین دلیل، بند ۱۱ قطعنامه به طور جداگانه از بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام وجود ندارد. در واقع، سه کشور اروپایی حق ندارند به بند اجرایی ۱۱ استناد کنند و قبل از تحقق الزامات بند ۳۶، اطلاعیهای را به شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد موضوعی که معتقد است عدم اجرای قابل توجه تعهدات ذیل برجام است، ارسال کنند.
ادعاهای سه کشور اروپایی مبنی بر اینکه رویه مندرج در بند ۳۶ برجام را طی کردهاند، نادرست است. در واقع، کمیسیون مشترک برجام برای بررسی ابلاغیه آلمان، فرانسه و بریتانیا مورخ ۱۴ ژانویه ۲۰۲۰ تشکیل جلسه نداد.
مکانیسم حل اختلاف به دلیل برخی شکافهای رویهای فعال نشد که به نوبه خود، بررسی موضوع در سطح وزرا یا در هیئت مشورتی را غیرممکن ساخت. از آنجا که الزامات بندهای ۳۶ و ۳۷ رعایت نشدهاند، با توجه به این موضوع، ابلاغیه وزرای امور خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا را نمیتوان به عنوان ابلاغیه ارائه شده توسط یک کشور عضو برجام طبق بند ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد تلقی کرد.
ما یادآوری میکنیم که نگرانیهای مرتبط با هستهای که در قطعنامههای قبلی شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد ایران وجود داشت، به طور کامل از طریق برجام مورد توجه قرار گرفته است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی پایبندی کامل ایران به تعهدات مربوطه خود را در گزارش مدیرکل آژانس به شورای حکام GOV/2015/68 مورخ ۲ دسامبر ۲۰۱۵ و در قطعنامه شورای حکام GOV/2015/72 مورخ ۱۵ دسامبر ۲۰۱۵ تأیید کرده است. با توجه به این موضوع، اعمال مجدد تحریمهای لغو شده شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران غیرمنطقی و نامعقول است. این امر تنها منجر به پاداش دادن به سه کشور اروپایی به خاطر عدم اجرای قابل توجه، خنثی کردن سالها تلاشهای دیپلماتیک، تضعیف اعتبار توافقهای چندجانبه و ایجاد سابقهای برای اجرای گزینشی تعهدات بینالمللی خواهد شد. بنابراین، حفظ قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد، از جمله چارچوبهای زمانی آن، بسیار مهم است.
با توجه به موارد فوق، شورای امنیت سازمان ملل متحد نمیتواند بر اساس ابلاغیه ارائه شده توسط سه کشور اروپایی اقدام کند و باید آن را باطل و بیاعتبار بداند. هرگونه گام یا اقدامی که با بیتوجهی یا نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد انجام شود، نمیتواند منجر به تعهدات بینالمللی قانونی برای کشورهای عضو سازمان ملل متحد شود.
ما قویاً از اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد میخواهیم که ادعاهای فرانسه، آلمان و بریتانیا در مورد ادعای توسل به مکانیسم «اسنپ بک» را رد کرده و تعهد خود را به اصول حقوق بینالملل و دیپلماسی چندجانبه مجدداً تأیید کنند.
ما از فرانسه، آلمان و بریتانیا میخواهیم که مسیر مخرب خود را تغییر دهند، عقبنشینی کنند و همانطور که در 20 آگوست 2020 به ایالات متحده توصیه کردند، «از هرگونه اقدامی که فقط باعث تعمیق اختلافات در شورای امنیت سازمان ملل میشود یا عواقب جدی نامطلوبی بر کار آن خواهد داشت، خودداری کنند». ضروری است که طرفهای مربوطه به یافتن یک راهحل سیاسی که نگرانیهای همه طرفها را از طریق تعامل دیپلماتیک و گفتگو بر اساس اصل احترام متقابل در نظر بگیرد، متعهد بمانند و از تحریمهای یکجانبه، تهدید به زور یا هر اقدام دیگری که ممکن است اوضاع را تشدید کند، خودداری کنند. ما همچنین از همه کشورها میخواهیم که در ایجاد فضای و شرایط مساعد برای تلاشهای دیپلماتیک مشارکت کنند.
اگر این نامه را به عنوان سند مجمع عمومی و شورای امنیت منتشر کنید، سپاسگزار خواهیم بود.
وانگ یی وزیر امور خارجه جمهوری خلق چین
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه (جمهوری اسلامی ایران)
سرگئی ویکتوریاویچ لاوروف وزیر امور خارجه فدراسیون روسیه
منبع:
هدف این وبلاگ اطلاع رسانی صرف است با انتخاب خبرها و تحلیلی هایی که مهم به نظر می رسد