Khoda.jpg

پل 15 طاقی خداآفرین که به سبک مکتب معماری ایرانی ساخته شده است، بقایای پل قرن یازدهم - دوازدهم میلادی است که در مرز ایران و جمهوری آذربایجان و بر روی رودخانه ارس واقع است. این پل از سنگ ساخته شده و با تخته سنگ های بزرگ و خوش تراش، پوشیده شده است. محققان بر این باورند که در قرن سیزدهم و در زمان سلطنت ایلخانی ها (هولاکویی ها) بر روی بقایای یک پل باستانی بازسازی شده است. طول پل حدود 200 متر، عرض آن 4.5 متر و ارتفاع آن از سطح رودخانه 12 متر است. درحال حاضر، سه طاق مرکزی باقی مانده است و طاق های ساحلی نیز با تصمیم اتحاد جماهیر شوروی در دهه 1930 تخریب شده است.

پل خداآفرین بنا به گفته حمدالله قزوینی در سال پانزدهم هجری قمری (639 میلادی) توسط بکر بن عبدالله از همرزمان نزدیک حضرت محمد (ص) ساخته شده است. از آنجایی که تکیه گاه های طاق های پل بر روی پایه های طبیعی - صخره ها بلند شده اند، دهانه ها در اندازه های مختلف و آزادانه چیده شده اند. این پل که از آجرهای پخته و سنگ های رودخانه ای ساخته شده است، اطلاعات تفصیلی درباره پل های خداآفرین واقع در جاده ابریشم در منابع تاریخی موجود است. این پل ها که گواه تاریخ است، در قرون باستان و میانه نقش مهمی را به عنوان مسیر ارتباطی ایفا می کردند و نقطه اتصال اصلی مسیر مهاجرت ایلات آذربایجان از ایران به قره باغ بودند.» پل های خداآفرین که از لحاظ تاریخی ایران را به قفقاز متصل می کند ، ازآثار نمادین به شمار میرود. این بنای باشکوه مکتب معماری ایرانی مورد توجه بسیاری از مورخان جهان قرار گرفته است. پل خداآفرین را یکی از زیباترین نمونه های مهارت های مهندسی استثنایی معماران ایرانی می دانند. به گفته بسیاری از محققین، به این دلیل نام آن را «خدافرین» (معلوم نیست منظورشان "خداآفرین" ، "خود آفرین" است یا کلمه دیگری یا....) گذاشته اند که پل ها بر روی سنگ های طبیعی در وسط رودخانه ساخته شده اند. تاکید می‌شود که این پل‌ها در توسعه روابط اقتصادی و فرهنگی ایران با قفقاز جنوبی گرفته تا روسیه و اروپای شرقی نقش مهمی داشته اند. تداوم عملیات ساخت تاسیسات نیروگاهی سد خداآفرین که جمهوری اسلامی ایران ساخت این سد را از سال ها پیش شروع کرده بود و در سال 2014 در امتیازی سیاسی – اقتصادی به جمهوری آذربایجان، با امضای سندی با مقامات ذیربط باکو، نیمی از سد و نیروگاه را به این کشور واگذار کرد، بدون اشاره به این سابقه مهم ، صرفا نوشت : « در حال حاضر عملیات احداث تاسیسات برق آبی «خداآفرین» و «قیز قلعه سی» و نیروگاه های برق آبی بر روی رودخانه ارس ادامه دارد.»