«بزرگترین غار دستکَن دنیا»
«غار سنگشکنان» جهرم در جنوب غربی شهرستان جهرم استان فارس قرار دارد. بزرگ، دستساز و دیدنی است. این غار دستکن که قدمتش به طور دقیق مشخص نیست، به دست سنگتراشان در دل کوه بهوجود آمده و با عنوان «بزرگترین غار دستکن دنیا» نیز شناخته میشود. وسعت این غار حدود ۲۰ هزار متر مربع (۳۰۰ متر طول و ۱۵۰ متر عرض دارد) با ارتفاع متوسط چهار متر است.
سنگتراشان جهرمی این غار را برای تفریح نساختهاند، بلکه هدف آنها، برداشت سنگ برای امرار معاش بوده است. که جنبه اقتصادی داشت که این سنگها علاوه بر مصرف در جهرم به شهرهای شیراز و اصفهان نیز میفرستاندند. این سنگها در ساختمانسازی مورد استفاده قرار میگرفته که بیشتر در سر ستونها، رخبان، سنگفرش، و نما مورد استفاده قرار میگرفته است. ابعاد سنگهای تراشیده به اقتضای کاربرد آن متفاوت بوده است. به دلیل حجم استخراج سنگ این غار وسعت بسیار زیادی دارد.
سنگتراشان با تیشهی سنگشکن خود، جاذبهای زیبا خلق کردهاند که به یکی از بزرگترین غارهای دستساز جهان تبدیل شده و میراثی بسیار زیبا با چشماندازی دیدنی است. سنگشکنان هنگام برداشت سنگ برای جلوگیری از تخریب غار بعد از چند متر پیشروی، ستونهایی بهجا گذاشتهاند که این امر، موجب زیبایی دوچندان غار شده است. این مجموعه تاکنون مرمت نشده و هشت دهانه دارد که ورودی دو دهانهی آن تخریب شده است.
گفته شده جنس سنگها مرمر نرسیده است که به دلیل مقاومت کمتر و فرسایش زیاد که نسبت به دیگر سنگها دارد بعدها با آمدن سنگهای نیریز دیگر تقاضایی برای این نوع سنگ نبود. سوال اینجاست که کوه به این عظمت و مقاومت و سختی را با چه وسایلی میتراشیدند؟ تنها وسایلی که برای تراشین سنگها در اختیار داشتد اره، اره دو سر و پتک بوده است.
ستونهای سنگی غار به شکلی کاملن مهندسی سقف را نگه داشته است که نشان از توان بالای استادان و حجاران جهرمی در مهندسی معدن سدههای پیشین دارد. غار سنگشکنان در گذشته یک معدن سنگ بوده که از سه لایه سنگ تحتانی، میانی و فوقانی تشکیل شده است. دو لایحه تحتانی و فوقانی دارای سنگهای سخت بوده و لایه میانی به دلیل رطوبتی که داشته دارای سنگ نرم است.
با توجه به زیبایی و منحصربهفرد بودن مجموعه، انتخاب مشاور برای مطالعه و ارایهی طرح بهسازی و حفاظت، در کنار ایجاد کاربریهای گردشگری و خدماتی لازم است. اکنون مطالعات ژیوتکنیک و مقاومسازی غار سنگشکنان جهرم و نقشهبرداری توسط دانشگاه صنعتی شیراز درحال اجراست.

هدف این وبلاگ اطلاع رسانی صرف است با انتخاب خبرها و تحلیلی هایی که مهم به نظر می رسد